Στην εξειδίκευση των επιμέρους διατάξεων του Σχεδίου Νόμου του υπουργείου Εργασίας με τίτλο «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970» το οποίο παρουσιάστηκε σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο, προχώρησε η αρμόδια υπουργός Νίκη Κεραμέως.
«Η βασική αρχή του νομοσχεδίου είναι ότι η αμοιβή ενός εργαζομένου δεν θα επηρεάζεται από το φύλο του, αλλά αποκλειστικά από την εργασία που προσφέρει και από την αξία του» δήλωσε η κα Κεραμέως, διευκρινίζοντας ότι ο εργοδότης υποχρεούται να διασφαλίζει ίσες συνθήκες αμοιβής, χωρίς διακρίσεις (άμεσες ή έμμεσες). Αντίστοιχα, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να διεκδικήσει αποζημίωση αν αποδείξει ότι αμείβεται λιγότερο λόγω φύλου.
Το 2024, το μέσο gender pay gap στην ΕΕ ήταν 11,1%. Αυτό σημαίνει ότι οι μέσες ωριαίες αποδοχές των γυναικών ήταν κατά 11,1% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες των ανδρών. Στην Ελλάδα, το μέσο gender pay gap ήταν 13,4% το 2024.
Στις περισσότερες χώρες, το gender pay gap αυξάνεται στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Η Ελλάδα είναι μεταξύ των λίγων χωρών στις οποίες είναι αρνητικό, στις ηλικίες κάτω των 25 ετών. Mε άλλα λόγια, οι γυναίκες κάτω των 25 ετών αμείβονται καλύτερα από τους άνδρες.
Το μισθολογικό χάσμα στην Ελλάδα διαμορφώνεται στους ακόλουθους μισθολογικούς κλάδους ως εξής:
- Πληροφορική και επικοινωνία: 25,3%
- Χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες: 19%
- Δραστηριότητες ακινήτων: 18,7%
- Μεταποίηση/Βιομηχανία: 17,4%
- Επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες: 11,8%
- Κατασκευές: 9,7%
- Κλάδος Ενέργειας: 8,7%.
Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο
Σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο ο μισθός δεν θα πρέπει να επηρεάζεται από το φύλο, δηλαδή, οι εργαζόμενοι να λαμβάνουν ίση αμοιβή για την παροχή ίσης εργασίας ανεξαρτήτως φύλου. Για να το πετύχει αυτό, εισάγονται συγκεκριμένοι κανόνες διαφάνειας σε δύο στάδια: τόσο κατά τη διαδικασία επιλογής υποψηφίων προς απασχόληση, όσο και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.
Κατά τη διαδικασία επιλογής προσωπικού, ο εργοδότης θα υποχρεούται να ενημερώνει τον υποψήφιο για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης, καθώς και για τη σχετική συλλογική σύμβαση, όπου υπάρχει, ενώ δεν θα επιτρέπεται να ζητά πληροφορίες για προηγούμενες αποδοχές. Παράλληλα, η διαδικασία πρόσληψης θα πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο και χωρίς διακρίσεις. Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με την προσπάθεια για ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Προβλέπει:
- ότι όταν εφαρμόζεται συλλογική σύμβαση εργασίας, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις και
- ότι οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.
Ο εργοδότης εξακολουθεί να υποχρεούται να προσαρμόζει τις κατηγορίες θέσεων ώστε να αποτυπώνεται ορθά η αξία της εργασίας στον οργανισμό. Η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί πλήρως το δικαίωμα ελέγχου και επιβολής προστίμων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις. Με την συγκεκριμένη πρόβλεψη, διατηρείται η προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων ενώ παράλληλα απλοποιούνται οι διαδικασίες για επιχειρήσεις που εφαρμόζουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας και ενισχύεται το κίνητρο για την υπογραφή περισσότερων συλλογικών συμβάσεων.
Οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν στοιχεία τόσο για το ατομικό τους επίπεδο αμοιβής, όσο και για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, χωρίς ταυτοποίηση προσώπων. Η αμοιβή περιλαμβάνει: μισθό, bonus, επιδόματα, υπερωρίες, παροχές σε είδος και επαγγελματικές συντάξεις.
Θεσπίζεται επίσης εσωτερικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα ανδρών – γυναικών, το μισθολογικό χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων. Η υποχρέωση αυτή θα εφαρμόζεται κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με 250 και άνω εργαζόμενους και ανά τριετία για μικρότερες επιχειρήσεις συγκεκριμένων κατηγοριών.
Σε περίπτωση που εντοπιστεί μισθολογική διαφορά ίση ή μεγαλύτερη του 5% χωρίς αντικειμενική εξήγηση, ο εργοδότης θα υποχρεούται να προχωρήσει σε διορθωτικές παρεμβάσεις και αναμόρφωση της μισθολογικής δομής της επιχείρησης.
Το σχέδιο νόμου ενισχύει σημαντικά και τη δικαστική προστασία των εργαζομένων. Αν ο εργαζόμενος θεωρεί ότι υπάρχει διάκριση, δικαιούται, να ζητήσει στοιχεία μισθών, να προσφύγει στη δικαιοσύνη, και να διεκδικήσει αποζημίωση αν αποδείξει ότι αμείβεται λιγότερο λόγω φύλου.
Στα βαρέα και ανθυγιεινά οι νοσηλευτές
- Ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά των νοσηλευτών - βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων - διασωστών στα Νοσοκομεία, στα Κέντρα Υγείας του ΕΣΥ και στο ΕKAB
- Εντάσσονται για πρώτη φορά στο καθεστώς ΒΑΕ νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί και διασώστες/πληρώματα ασθενοφόρων που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου – ικανοποιείται αίτημα δεκαετιών.
- Εξομοιώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχες ειδικότητες του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
- Προβλέπεται δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος, με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εκ των οποίων 12 έτη στις συγκεκριμένες ειδικότητες.
- Ρυθμίζεται η καταβολή πρόσθετων εισφορών ΒΑΕ για κύρια και επικουρική ασφάλιση.
- Παρέχεται δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης για συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων ασφάλισης.
- Ο αναγνωριζόμενος χρόνος λογίζεται ως πραγματικός χρόνος ασφάλισης.
- Η υπαγωγή πραγματοποιείται κατόπιν αίτησης του εργαζομένου, με ενιαία διαδικασία για κύρια και επικουρική ασφάλιση.
Άλλες διατάξεις
- Αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις ΕΠΑ.Σ. Μαθητείας της ΔΥΠΑ ως πρακτικής άσκησης / προϋπηρεσίας για απόκτηση, αναβάθμιση ή επέκταση επαγγελματικής άδειας και πιστοποίησης.
- Δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής στη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών στην Επιθεώρηση Εργασίας.
- Θεσμοθέτηση Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) ώστε οι οργανώσεις να καταθέτουν ηλεκτρονικά συλλογικές ρυθμίσεις με σκοπό την ευκολότερη πρόσβαση από τους πολίτες στο περιεχόμενο των ΣΣΕ και την παρακολούθηση της κάλυψης των εργαζομένων από ΣΣΕ.
Δείτε την παρουσίαση για το σχέδιο νόμου για την ισότητα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών στη Δεξιά Στήλη «Σχετικά Αρχεία».
